Kamulaştırma İşleminin İptali Davası
Mülkiyet Hakkına Karşı Kamu Müdahalesine Hukuki Güvence
Kamulaştırma işlemi, kamu yararı gerekçesiyle özel mülkiyetteki taşınmazların idare tarafından bedel karşılığında mülkiyetine geçirilmesidir. Ancak bu işlem, yalnızca hukuka uygun şekilde ve kamu yararı amacıyla yapılabilir. Aksi takdirde, taşınmaz sahipleri kamulaştırma işleminin iptali için idari yargıda dava açabilir.
Kamulaştırma işleminin iptali davası, mülkiyet hakkının korunması, kamu gücünün denetlenmesi ve idarenin keyfi uygulamalarının önlenmesi açısından son derece önemlidir. Avukat Kenan Uysal Hukuk Ofisi , bu davalarda mevzuat, içtihat ve stratejik savunma tekniklerini bir arada kullanarak müvekkillerimizin haklarını en üst düzeyde koruyoruz.
📌 Kamulaştırma İşlemi Nedir?
Kamulaştırma, kamu hizmeti amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazların idare tarafından bedel karşılığında mülkiyetine geçirilmesidir. Bu işlem, Anayasa’nın 46. maddesi ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde yürütülür. Kamulaştırma işlemi şu aşamalardan oluşur:
- Kamu yararı kararı alınması
- Taşınmazın tespiti ve değerleme çalışmaları
- Malik ile uzlaşma görüşmeleri
- Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası
- Tapu devri ve bedelin ödenmesi
Bu sürecin herhangi bir aşamasında hukuka aykırılık varsa, malik kamulaştırma işleminin iptali için idari yargıya başvurabilir.
⚖️ Kamulaştırma İşleminin İptali Davası Nedir?
Kamulaştırma işleminin iptali davası, idarenin aldığı kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle açılan bir idari davadır. Bu dava ile amaçlanan, kamu yararı ilkesine aykırı, usulsüz veya ölçüsüz şekilde yapılan kamulaştırma işleminin ortadan kaldırılmasıdır.
Bu dava türü, taşınmaz sahibinin mülkiyet hakkını koruma altına alır ve idarenin işlemine karşı yargı denetimi sağlar.
📚 Kamulaştırma İşleminin İptal Edilebileceği Durumlar
Kamulaştırma işlemi aşağıdaki gerekçelerle iptal edilebilir:
1. Kamu Yararı Kararının Gerçekçi Olmaması
Kamulaştırma yalnızca kamu yararı amacıyla yapılabilir. Özel menfaatler, ticari projeler veya şahsi çıkarlar için yapılan kamulaştırmalar hukuka aykırıdır.
2. Usul Hataları
Kamulaştırma sürecinde uzlaşma görüşmelerinin yapılmaması, değerleme çalışmalarının eksikliği veya kararın yetkisiz makamlarca alınması gibi usul hataları iptal sebebidir.
3. Ölçüsüzlük ve Orantısız Müdahale
Kamulaştırma işlemi, malikin mülkiyet hakkını orantısız şekilde sınırlıyorsa, iptal edilebilir. Örneğin, taşınmazın tamamının değil sadece bir kısmının kamu hizmeti için gerekli olması durumunda tamamının kamulaştırılması ölçüsüzlük oluşturur.
4. Acele Kamulaştırma Şartlarının Oluşmaması
Acele kamulaştırma, yalnızca afet, savaş veya acil altyapı projeleri gibi olağanüstü durumlarda uygulanabilir. Bu şartlar oluşmadan yapılan acele kamulaştırmalar iptal edilebilir.
🧾 Dava Açma Süresi ve Şartları
Kamulaştırma işleminin iptali davası, kamulaştırma kararının malik tarafından öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde açılmalıdır. Bu süre, genellikle kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında yapılan tebligatla başlar.
Dava açmak için şu şartlar aranır:
- Taşınmazın kamulaştırma işlemine konu olması
- Kamulaştırma kararının hukuka aykırı olması
- Malik tarafından süresi içinde başvuru yapılması
📊 Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kamulaştırma işleminin iptali davasında görevli mahkeme, idari yargıdır. Yetkili mahkeme ise kamulaştırma kararını veren idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Eğer karar Cumhurbaşkanlığı tarafından alınmışsa, dava Danıştay’da açılır.
🧠 Bilirkişi ve Teknik İnceleme Süreci
Kamulaştırma işleminin iptali davalarında, teknik inceleme ve bilirkişi raporları büyük önem taşır. Özellikle:
- Kamu yararı gerekçesinin gerçekliği
- Taşınmazın kullanım durumu
- İmar planları ve proje belgeleri
- Alternatif çözüm yolları
gibi unsurlar, bilirkişi tarafından değerlendirilir. Ofisimiz, bu süreci teknik uzmanlarla birlikte yürütür ve raporların hukuki geçerliliğini denetler.
📈 Dava Süreci Adım Adım
- Kamulaştırma kararının tebliği veya öğrenilmesi
- 30 gün içinde idare mahkemesine başvuru
- Dava dilekçesinde iptal gerekçelerinin açıkça belirtilmesi
- İdarenin savunması ve belgelerin sunulması
- Bilirkişi incelemesi ve keşif
- Mahkeme kararıyla işlemin iptali veya reddi
💡 Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Dava süresi kaçırılmamalıdır
- İptal gerekçeleri somut belgelerle desteklenmelidir
- Kamu yararı kavramı teknik ve hukuki olarak analiz edilmelidir
- Acele kamulaştırma kararları özel olarak incelenmelidir
- İptal kararı sonrası tapu işlemleri ve bedel iadesi gündeme gelebilir
🏗️ Kentsel Dönüşümde Kamulaştırma İptali
Kentsel dönüşüm projelerinde yapılan kamulaştırmalar, bazen kamu yararı ilkesine aykırı şekilde uygulanabilir. Bu durumda:
- Riskli alan ilanının hukuka aykırılığı
- Dönüşüm planlarının şeffaf olmaması
- Alternatif çözüm yollarının değerlendirilmemesi
gibi gerekçelerle kamulaştırma işlemi iptal edilebilir. Ofisimiz, dönüşüm mağdurlarına özel stratejilerle hukuki destek sunar.
❓ Sık Sorulan Sorular – Kamulaştırma İşleminin İptali Davası
1. Kamulaştırma işleminin iptali davası nedir?
Bu dava, idarenin taşınmazı kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle açılan bir idari davadır. Amaç, kamu yararı ilkesine aykırı, usulsüz veya ölçüsüz şekilde yapılan kamulaştırma işleminin iptal edilmesidir.
2. Hangi durumlarda kamulaştırma işlemi iptal edilebilir?
Kamulaştırma işlemi şu gerekçelerle iptal edilebilir:
- Gerçek kamu yararı bulunmaması
- Usul hataları (örneğin uzlaşma yapılmaması)
- Ölçüsüz müdahale
- Acele kamulaştırma şartlarının oluşmaması
3. Dava açma süresi nedir?
Kamulaştırma kararının malik tarafından öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesine başvurulmalıdır. Bu süre genellikle kamulaştırma bedelinin tespiti davasında yapılan tebligatla başlar.
4. Dava hangi mahkemede açılır?
Kamulaştırma işleminin iptali davaları idare mahkemelerinde görülür. Karar Cumhurbaşkanlığı tarafından alınmışsa, yetkili mahkeme Danıştay’dır.
5. İptal davası açıldığında kamulaştırma işlemi durdurulur mu?
Mahkeme, yürütmenin durdurulmasına karar verirse işlem geçici olarak askıya alınır. Bu karar, taşınmazın devrini ve bedel ödemesini durdurabilir.
6. Kamulaştırma işlemi iptal edilirse ne olur?
İptal kararıyla birlikte kamulaştırma işlemi geçersiz hale gelir. Tapu devri yapılmamışsa işlem durdurulur. Tapu devri yapılmışsa, bedelin iadesi ve tapunun eski malik adına tescili gündeme gelir.
7. Acele kamulaştırma kararına karşı iptal davası açılabilir mi?
Evet. Acele kamulaştırma yalnızca olağanüstü durumlarda uygulanabilir. Bu şartlar oluşmadan yapılan acele kamulaştırmalar iptal edilebilir.
8. Kamu yararı kararı nasıl denetlenir?
Mahkeme, kamu yararı kararının gerekçesini, proje belgelerini, alternatif çözümleri ve taşınmazın niteliğini bilirkişi incelemesiyle değerlendirir. Gerçek kamu yararı bulunmuyorsa işlem iptal edilir.
9. Kentsel dönüşüm projelerinde iptal davası açılabilir mi?
Evet. Riskli alan ilanı, plan değişikliği veya dönüşüm gerekçesi hukuka aykırıysa, kamulaştırma işlemi iptal edilebilir. Bu davalar, dönüşüm mağdurları için önemli bir hak arama yoludur.
10. Hukuk ofisiniz bu süreçte nasıl destek sağlar?
🌐 Dijital Takip ve Online Danışmanlık
Kamulaştırma işleminin iptali davaları teknik ve uzun süreçler içerdiği için dijital hukuk altyapımızla müvekkillerimize:
- Online dosya takibi
- WhatsApp üzerinden hızlı iletişim
- E-imza ile belge paylaşımı
- Çok dilli danışmanlık
gibi hizmetler sunuyoruz. Böylece süreci şeffaf, hızlı ve kullanıcı dostu şekilde yönetiyoruz.
👨⚖️ Avukat Kenan Uysal Hukuk Ofisi’nin Farkı
1991’den bu yana kamulaştırma ve gayrimenkul hukuku alanında uzmanlaşan ofisimiz:
- Mevzuat, bilirkişi ve içtihatları bir arada kullanır
- Her dosyada özgün strateji geliştirir
- Uluslararası müvekkillere çok dilli hizmet sunar
- Kullanıcı deneyimi odaklı hukuki rehberlik sağlar
📞 İletişim ve Harita Bağlantıları
📞 İletişim
Hukuki sorunlarınıza hızlı, güvenilir ve profesyonel çözümler arıyorsanız, Avukat Kenan Uysal Hukuk Ofisi ile doğrudan iletişime geçebilirsiniz. Kadıköy ve Mecidiyeköy’deki merkezi ofislerimiz, toplu taşımaya son derece yakın konumda olup, yüz yüze görüşmeler için kolay ulaşım imkânı sunar. Dilerseniz WhatsApp üzerinden anında danışmanlık alabilir, e-posta yoluyla belgelerinizi paylaşabilir veya telefonla randevu oluşturabilirsiniz. Her adımda yanınızda olan hukuk ekibimiz, süreci dijital olarak takip etmenizi sağlar ve sizi düzenli olarak bilgilendirir.
Kadıköy Ofisi: Yıldırım Sokak No:2C, Fortis Sinanlı, Fikirtepe – Kadıköy – İstanbul
🗺️ Harita konumu
📱 WhatsApp ile hızlı iletişim
📧 E-posta: info@kenanuysal.av.tr
📞 Telefon: +90 212 224 5700 / +90 505 329 1011